فعلا با کله رفتیم تو منجلاب مدنیت
خواستم بگم اینجا دیگه خبر من باب خبر
از الگن نمی زنم. بچه ها یه وب خوب راه انداختن
یه کم ادبیاتش خودمونی هست . جاش رو داشته باشین
تابستون شاید اومدم الگن، کلور را تش بزنین گور بابای جنگلبانی
این هم لینک وب الگن روستای علمی (تو اولین نظر و پیوند ادرس وب هست)عطر نرگس، رقص باد/ نغمه شوق پرستوهای شاد/ خلوت گرم کبوترهای مست/ نرم نرمک میرسد اینک بهار/ خوش به حال روزگار/ سال نو مبارک.
با ارزویی سالی پر از کامیابی برای همه عزیزان...
نوروز امسال را تو یه کلمه خلاصه می کنم :عروسی..نوروز امسال به لحاظ تعدد پیوند ازدواج بی سابقه بوده است. الگن ویلیج این پیوندهای مهر را به همه زوج های جوان تبریک می گوید و ارزوی خوشبختی بی پایان برای این عزیزان دارد..
برگزاری مسابقات فوتبال نوجوانان
سنگفرش مسجد امام صادق ع
پخت نان تقریبا مشترک بین لرهای استان کهگیلویه و بویر احمد است. اسامی ابزار و تلفظ انها احیانا تفاوت دارد. در اینجا بر روستای الگن متمرکز می شویمپس از ترکیب آرد گندم و جو به نسبت های متفاوت آن را با «اُربیز»(آردبیز بیخته و با آب ترکیب کرده و هَویر(خمیر) درست میکنند
صبح زود کسی که می خواهد پخت نان کند بیدار می شود و «تاوه» را روی «سه پایه» آتش قرار میدهد، نان روی تاوه پخت می شود . خمیر را که معمولا آخر شب در« لَگَن» هَویرگذاشته اند و رویش را پوشانده اند معمولا وقت سحر بیدار میشوند تا نان بپزند. این کار کاملا زنانه است و معمولا سه زن و حداقل دو زن این کار را انجام میدهند
کار اصلی را زنی که به او نان پز میگویند انجام میدهد که گلوله های مدور خمیر(در اصطلاح محلی به این گلوله ها مِچَه می گویند) را پس از گذاشتن روی «تَوَک» با «تیر نون پز» و با مهارت خاص و بسی پیچیده تر از کاری که در نانوایی ها انجام میشود به شکل بسیار نازک و مدور در می آورد و روی تاوه قرار میدهند. ماندگاری این نانها طولانی و از انجایی که نازک میباشند هیچ قسمتی از نان دور ریخته نمی شود. بعضی از زنان روستا در کار پخت نان شهره اند یعنی هم سرعت و هم مهارت بالایی دارند دارند.
شخص دیگری با «تیر نون واری کن» نان هایی را که روی تاوه(تابِه) هستند را زیر و رو میکند تا هر دو طرف پخت شود. علاوه بر این میله اهنی نون او زن ظرفی که آب در ان هست و یک جارو که مخصوص تمیز کردن سطح تاوه است ابزار این فرد است. این کار هم مهارت خاصی میخواهد. همزمان این فرد باید هیمه های زیر تاوه را تنظیم کند تا حرارت به شکل یکنواخت به همه جا برود در غیر این صورت گوشه هایی از نان سوخته و ضایع میشود. این میله آهنی نوک تیزش برای افراد مبتدی موجب سوراخ کردن نان می شود. ایزار دیگر «نون اَو زَن» است که باید مدام به نانها رطوبت بپاشد تا نسوزند و بیش از حد خشک و شکننده نشوند. گاهی همزمان چهار نان یا بیشتر روی تاوه هست و این کار را یرای زنی که مشغول تفت نان است سخت میشود.
نانها را پس از پخت روی در «تویزه» میگذارند و سپس نانها را در ظرف بزرگی از جنس حصیر که به آن «کِفَه» می گویند قرار میدهند. این ظرف بر «سه پایه نون» ای به ارتفاع یک و نیم متر قرار دارد تا از دسترس مرغ و دام و یا موش و ... در امان باشد.
زن خانه هز روز به اندازه مصرف مقداری نان را در سفره گذاشته و با «نون اَوزَن» به انها آب پاشانده تا منعطف و نرم شود و آنها را دسته بندی می کند(هر دو نان یک بسته) و در کِفَه کوچکتری می گذارد.
--------------------------------------------------------------------
اُربیز: یا آرد بیز الک مخصوص آرد هست تا نا خالصی های آن را بگیرد.
تاوَه: تابه فلزی به شکل مدوربا شعاع حدودا 30 سانتیمترکه بر روی آتش قرار میدهند و خمیرنان را بعد از شکل دادن روی آن قرار میدهند تا پخت شود، البته تاوه ها در اندازه مختلف هستند و تاوه های کوچکتر که نصف این تاوه ها هستند برای پخت بَرکو یا کلوچه محلی استفاده دارد. کاربرد دیگر تاوه در تفت دادن گندم برای درست کردن گندم برشته است که با ترکیب بادام و کشمش و ... تنقلات این روستا را تشکیل میدهد. البته در این موقع تاوه را وارونه می کنند چون یک طرف آن برامده و دیگر روی آن فرو رفته است و این کار برای این است که گندم ها و دیگر آجیل ها نریزد. تاوه هر چند یک بار باید زیرش را خاکستر(خُل) مالی کنند تا حرارت آتش مستقیم بدان نرسد. اگر این خاکستر بیوفتد یک قسمت از نان می سوزد. هیزم ها مدام باید زیر و رو شود و دقیق تنظیم شود در غیر این صورت قسمتی از نان سوخته در حالی که قسمت دیگر هنوز خمیر است، یا اینکه احیانا نان مزه دود زدگی میدهد.
لَگن هَویر: تشت خمیر که ظرفی است از جنس روی که خمیر را در آن درست میکنند. به قطر نیم متر که لبه دارند. در مواقع برداشت محصول انار و گرفتن رب انار دانه های انار را در این لگنها قرار میدهند. در هر خانه ای معمولا دو یا بیشتر از این لگنها پیدا میشود
تَوَک: ظرفی است چوبی که خمیر نان را به شکل مدور روی آن شکل میدهند. قطرش به اندازه تاوه بوده و لی سطحش صاف است و نباید کوچکترین برجستگی و فرورفتگی باشد چون نان بسیار نازک بوده و زود پاره می شود. پایه های توک نیز چوبی می باشد.
تیر نون پز: تیر چوبی و بسیار مصطح و سبک است و اندازه آن حدودا نیم متر می باشد.
تیر نون واری کن: میله ای آهنی که حدودا نیم متر اندازه آن است و شبیه چاقو می باشد و برای زیر و رو کردن نان روی تابه از آن استفاده می کنند.
نون اَوزَن:
تَویزِه: ظرفی حصیری و مدور که از پوست نخل می بافند و نان ها را پس از درآوردن از تاوه روی تویزه قرار می دهند.
کِفَه: دو نوع کفه داریم. یکی که روی پایه ای به ارتفاع یک و نیم متر قرار می گیرد و از جنس حصیر هست. مشابه تویزه است ولی لباده های بزرگ دارد تا هم ظرفیت ذخیره بیشتر نان داشته باشد و هم موش نتواند دسترسی به نان داشته باشد. نوع دیگر آن از جنس پلاستیک بوده که نانهایی را که برای مصرف با پاشیدن آب منعطف می کنند و دسته بندی می کنند در آن قرار می دهد.
سه پایه تش: سه پایه آهنی که روی چاله می گذارند و پایه هایش حدودا سی سانتیمتر هست و آن زیر پاتیل و تاوه قرار می دهند.
سه پایه نون: سه پایه ای فلزی از جنس آهن به ارتفاع حدودا یک و نیم متر که تویزه و کفه را روی آن قرار می دهیم تا از دست دام و ماکیان و کودکان و احیانا موش در امان باشد.
البته ما این فناوری رو با خودمون آوردیم به اصطلاح شهر؟؟!
و البته من نون نمی پزم و خواستم یاد بگیرم و آموزش بدم دیدم نه- نه کار منه چرا که هم کار سختیه و هم اصلا به قول خودمون این کار مردانه نیست....
نان بلوط: (کَلگ)
فصل بلوط چیدن پاییز و آبان به بعد است. (بَلی چینو) . یک روز که روزش خوب باشد افراد برای چیدن بلوط تصمیم میگیرند. بلوطهای نزدیک ده و در زمینهای کشاورزی تقسیم شده ولی خارج از آن برای استفاده همه اهالی آزاد است.
یک نفر مرد زبده بالای درخت میرود و از چوبی دراز که قبلا آماده کرده و به آن«جِلد» میگویند بلوط میتکاند و کودکان و زنان با خواندن اشعاری آنها را پس از جدا کردن از کلاهک بلوط به «تُربه» یا «جوال» و «هور» میریزند(در گذشته نه چندان دور رواج داشت) و یا آن را در گونی های پلاستیکی میریزند و روی الاغ می گذارند. گاهی نیز پس انها را در «شَلَه» می ریزند. بعد از چیدن آنها مقداری را در محل مخصوصی و روی کپری برای مصرف دام قرار داده تا دست بُزها بدان نرسد. مقداری را که برای نان می خواهند ابتدا پوستشان با چاقویی مخصوص بلوط به نام «رُنجُک» می شکافند و برای خشکاندن انها را روی حصیری «نَگ» به مدت دو یا چند هفته جلوی افتاب پهن می کنند تا خوب خشک شود. پوسته قهوه ای رنگی نازکی از بلوط جدا می شود که ان را «جَفت» می گویند. جَفت کاربرد های زیادی دارد. از جمله برای درست کردن مشک آب که تا مدتها باید آن را از آب و جَفت پر کنند تا هم سفت شود و هم بو ندهد. خواص دارویی هم دارد. برای جلوگیری از ریزش مو آب جفت را با حنا تر کیب می کنند و به سر می گذارند. (خواص بلی در ادامه مطلب)
پس از خشکاندن آنها را برای خرد کردن کردن زیر «بَردَلی» یا «برد اَری»می برند که دو قطعه سنگ یکی بیضوی شکل و دیگری تخت است. کار سابیدن بلوط را زنان انجام داده و معمولا دو نفر این کار را انجام میدهند زیرا حرکت دادن سنگ بیضوی نیاز به قدرت بازوی زیاد دارد.
بلوط های خرد کرده را به خانه برده و آن را در سبدی به نام «سَلَه» یا «سَلوت» که از شاخه های درخت جَرگه (درختی شبیه بادام) می بافند قرار داده و کمی به آن رطوبت داده و دور آن را می پوشانند و تا یک هفته و بیشتر به اصطلاح آن را می خوابانند. سپس در محلی که اب پیوسته جاری باشد و حالت آبشارمانند باشد در مسیر جریان اب قرار می دهند تا شیرین شده و قابل استفاده گردد. حدودا دو و یا چند روز طول می کشد تا کلگ شیرین شود. ان را به خانه آورده، زنان گرد هم جمع شده و ان را به گلوله های کوچکتر از گردو(در اصطلاح محلی گِرَه ) تبدیل کرده و روی نگ و در معرض آفتاب قرار داده تا خوب خشک شوند.
این گلوله ها میتواند تا ماهها ذخیره شود. وقتی بخواهند نان درست کنند به تعداد یک وعده گلوله ها را در «قَرَک» یا ظرف دیگری خمیر کرده و تاوه را روی تش(آتش)چاله می گذارند. خمیر را روی تاوه ریخته و با «اُسُم»(بعضی مناطق حَسوم) روی تاوه پهن میکنند و با همان نیز از روی تاوه در می آورند. بفرمایید:
ایشا هم بفرمایین!!
خواص درمانی بلیط و کلگ در ادامه مطلب
جمع شدیم تو مسجد و حرکت کردیم سمت قبرستان ده....
عکسها و توضیحات عاشورا در الگن در ادامه مطلب...
ضمنا کلیپ هایی دیگر را که محدودیتهایی دارند را میتوانید از طریق ایمیل دریافت کنید(البته فقط کاربران الگنی و دوستان)
۱-کلیپ زیبا و سرشار از سادگی برت ایای ۱ و ۲ به ترتیب
http://hamzehpasdar.persiangig.com/Eshgholaneh-lori.amr
http://hamzehpasdar.persiangig.com/%d8%a2%d9%87.amr
۲- میر علی ضامن
۳-مشفی
ادامه در ادامه مطلب
